Zum Inhalt springen


Alltag und Philosophie - Im Alltag liegen Weisheit und Liebe verborgen …


25. Oktober 2017

Joh 1,4-18 (Uni Hd 23.10.)

Der Übung gelang es Joh 1,4-18 zu über­set­zen und wich­ti­ge Aspek­te von 1,1-14 zu ver­ste­hen. Seg­men­tiert sieht der Text so aus:

4 a ν ατ ζων,

b κα ζων τ φς τν νθρπων·

5 a κα τ φς ν τ σκοτίᾳ φανει,

b κα σκοτα ατ ο κατλαβεν.

6 a γνετο νθρωπος,

b πεσταλμνος παρ θεο,

c νομα ατωννης·

7 aα οτος λθεν ες μαρτυραν

aβ να μαρτυρσ περ το φωτς,

b να πντες πιστεσωσιν δι‘ ατο.

8 a οκ ν κενος τ φς,

b λλ‘ να μαρτυρσ περ το φωτς.

9 a ν τ φς τληθινν,

b φωτζει πντα νθρωπον,

c ρχμενον ες τν κσμον.

10 a ν τ κσμν,

b       κα κσμος δι‘ ατογνετο,

c        κα κσμος ατν οκ γνω.

11 a ες τδια λθεν,

b       κα οδιοι ατν ο παρλαβον.

12 a σοι δλαβον ατν,

b      δωκεν ατος ξουσαν τκνα θεο γενσθαι,

c       τος πιστεουσιν ες τνομα ατο,

13 a ο οκ ξ αμτων

b       οδκ θελματος σαρκς

c         οδκ θελματος νδρς

d          λλ‘ κ θεογεννθησαν.

14 aα Κα λγος σρξ γνετο

aβ       κασκνωσεν ν μν,

b          καθεασμεθα τν δξαν ατο,

c           δξαν ς μονογενος παρ πατρς,

d            πλρης χριτος καληθεας.

15 aα ωννης μαρτυρε περ ατο

aβ        κα κκραγεν λγων·

b           οτος ν ν επον·

c            πσω μου ρχμενος μπροσθν μου γγονεν,

d           τι πρτς μου ν.

16 aα τι κ το πληρματος ατομες πντες λβομεν

aβ       κα χριν ντ χριτος·

17 a τι νμος δι Μωϋσως δθη,

b       χρις καλθεια διησο Χριστοἐγένετο.

18 a Θεν οδες ἑώρακεν πποτε·

bα     μονογενς θες ν ες τν κλπον το πατρς

bβ      κενος ξηγσατο.

Die Teilnehmer/innen waren sehr enga­giert, es ergab sich eine inten­si­ve und erfreu­li­cher­wei­se kon­tro­ver­se Sach­dis­kus­si­on.

(more…)

17. Oktober 2017

Grie­chi­sche Lek­tü­re und Exege­se des Johan­nes­evan­ge­li­ums (Uni Hd)

 


Zusam­men­fas­sung vom 16.10.2017

Geplant ist, dass jeden Mitt­woch­abend spä­tes­tens eine Zusam­men­fas­sung der Sit­zung am Mon­tag­nach­mit­tag hier steht.

 

M. E. ist es wesent­lich, dass Sie ein sinn­li­ches Ver­hält­nis zum Text bekom­men. Wir muss­ten dazu frü­her den grie­chi­schen Text per Hand abschrei­ben. Wich­tig ist auch, dass Sie den Text hören, also für sich laut vor­le­sen. Denn die Lese­kom­pe­tenz war unter 20 %, sodass die Tex­te im Got­tes­dienst o. Ä. vor­ge­le­sen wur­den. Die rhe­to­ri­sche Gestal­tung der Tex­te zeigt das – und man/frau kann die­se mit Übung hören.
(more…)

25. Juli 2017

Der Schü­ler den Jesus lieb­te

 

Zusam­men­fas­sung vom 24.07.

Zu mög­li­chen Semi­nar­ar­bei­ten: Ein/e Student/in soll­te Thema/Text selbst wäh­len, Vor­schlä­ge dann, wenn Ihnen nichts ein­fällt. Wenn Sie sich ent­schie­den haben, erstel­len Sie eine Glie­de­rung der Arbeit, die Sie mit mir bespre­chen soll­ten. Bei der Arbeit bewer­te ich anteil­mä­ßig 20 % for­mal (Stil, Recht­schrei­bung, Typo­gra­fie, Lay­out); 20 % Argu­men­ta­ti­on (Metho­dik, Kohä­renz; auch: Lite­ra­tur­ver­ar­bei­tung); 30 % Inhalt; 30 % Theo­lo­gi­sche Ver­ar­bei­tung (eige­ne Mei­nung usf.).

Der seg­men­tier­te Text befin­det sich in der letz­ten Zusam­men­fas­sung.

Das Modell „Auf­er­ste­hen“ über­win­det das pein­li­che Kreuz – und gene­riert ein sanf­te­res Glau­bens- bzw. Nach­fol­ge­kon­zept fin­det sich m. E. in kei­nem Evan­ge­li­um (vgl. auch 1Kor 2,2). Wir hat­ten uns an Luthers Hei­del­ber­ger Dis­pu­ta­ti­on den Tra­di­ti­ons­hin­ter­grund im Chris­ten­tum deut­lich gemacht. Und so ist hier auch die Sto­ry mit Petrus und sei­nem Tod gemeint. In das Lie­bes­kon­zep­ti­on wird mit­hin ein Lei­dens­as­pekt inte­griert, da ansons­ten die Gewalt­lo­sig­keit nicht auf­recht­erhal­ten wer­den könn­te – und auch Gott wird im Johan­nes­evan­ge­li­um so ver­stan­den.

Das The­ma Nach­fol­ge (ἀκολούθει) ist für Joh 21 zen­tral, so folgt auch der Schü­ler, den Jesus lieb­te, nach (21,20: κολουθοντα). Die Prä­ka­no­ni­schen Edi­ti­on gibt ihm den Namen Johan­nes, einer der Zebe­dai­den. Der Text lässt aber auch zu, dass es einer der bei­den nicht nament­lich genann­ten Schü­ler ist (vgl. 21,2).

Die Sit­zung setz­te sich dann mit dem Phä­no­men aus­ein­an­der, dass in Joh 13,35f und 15,9-12 das Lie­be kon­zep­tio­nell so ein­ge­führt wird:

9Καθς γπησν με πατρ,

κγ
μς γπησα·

μενατε ν τ
γπ τ
μ.

10ἐὰν τς ντολς μου τηρσητε,

μενετε ν τ
γπ μου,

καθς γ τς ντολς το πατρς μου τετρηκα

κα μνω ατο
ν τ
γπ.

11Τατα λελληκα μν


να χαρ

μ
ν μν

κα
χαρ
μν πληρωθ.

12Ατη στν
ντολ

μ,

να γαπτε λλλους

καθς γπησα μς.

Hier ist das zen­tra­le Kon­zept des Johan­nes­evan­ge­li­ums bezeich­net. Und dazu steht die Bezeich­nung eines Schü­lers mit der Kenn­zeich­nung „den Jesus lieb­te“, in einem nach­denk­lich stim­men­den Miss­ver­hält­nis. Das übli­che Neu­tes­ta­ment­ler/in­nen-Ver­fah­ren die­se For­mu­lie­rung als Kom­pa­ra­tiv zu lesen, wur­de durch eine wei­te­re Vari­an­te im Semi­nar berei­chert („Lieb­lings­jün­ger“). Nur: Das fin­det alles in der rei­chen Fan­ta­sie der Ausleger/innen statt, steht aber nicht im grie­chi­schen Text. Der ein­zi­ge Kom­pa­ra­tiv in die­sem Zusam­men­hang fin­det sich hier:

Σμων ωννου,

γαπς με πλον τοτων; (21,15b.c)

Dar­aus und dem anschei­nen­den Kon­kur­renz­ver­hält­nis von Petrus und dem Schü­ler, den Jesus lieb­te, wur­de bei den gut Grie­chisch ver­ste­hen­den Kolleg/inn/en der Lieb­lings­jün­ger – nur im grie­chi­schen Text kommt er nicht vor! Sie soll­ten zur Sicher­heit noch ein­mal alle Stel­len lesen, die φιλεν/γαπν, ησος und μαθητς … kom­bi­nie­ren …

Ent­spre­chend wand­ten wir uns der Fra­ge zu, ob es sich um eine sym­bo­li­sche oder „his­to­ri­sche“ Figur han­delt. Bult­mann glaub­te, es gin­ge um eine Sym­bo­li­sie­rung des „Hei­den­chris­ten­tums“, die­je­ni­gen, wel­che für „his­to­ri­sche Figur“ plä­die­ren, ori­en­tie­ren sich an der Mög­lich­keit, die­sen Schü­ler mit dem Namen Johan­nes zu ver­bin­den, wie es in der Prä­ka­no­ni­schen Edi­ti­on der Fall ist – und ver­bin­den bestimm­te alt­kirch­li­che Sto­rys mit ihm (z. B. Schnel­le, Ein­lei­tung).

Vom Text selbst her ist vor allem klar, dass es sich bei dem Schü­ler, den Jesus lieb­te, um den expli­zi­ten Autor des Johan­nes­evan­ge­li­ums han­delt: 19,35, 20,30ff, 21,25, des­sen Text aber von ande­ren her­aus­ge­ge­ben wur­de. Hier sind m. E. die in der 1. Per­son Plu­ral geäu­ßer­ten Pas­sa­gen aus­schlag­ge­bend, hier vor allem 21,24, aber schon im Pro­log und in Joh 3. Auf die­se Wei­se kommt man m. E. mit den zwei Buch­schlüs­sen recht gut hin.

M. E. sym­bo­li­siert er als Autor beson­ders die zen­tra­le Bezie­hung im Johan­nes­evan­ge­li­um, die Lie­be, vgl. 1,18, 13,23, 21,24.


24. Juli 2017

Joh 20,30ff (Uni Hd)

Der bespro­che­ne und am nächs­ten Mon­tag abschlie­ßend zu bespre­chen­de Text sieht fol­gen­der­ma­ßen aus:

30Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν [αὐτοῦ],

ἃ οὐκ ἔστιν γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ·

31ταῦτα δὲ γέγραπται

ἵνα πιστεύ [σ]ητε

ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ,

καὶ ἵνα πιστεύοντες ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ.

211Μετὰ ταῦτα ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν πάλιν ὁ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς

ἐπὶ τῆς θαλάσσης τῆς Τιβεριάδος·

ἐφανέρωσεν δὲ οὕτως.

2Ἦσαν ὁμοῦ Σίμων Πέτρος

καὶ Θωμᾶς

ὁ λεγόμενος Δίδυμος

καὶ Ναθαναὴλ

ὁ ἀπὸ Κανὰ τῆς Γαλιλαίας

καὶ οἱ τοῦ Ζεβεδαίου

καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο.

3λέγει αὐτοῖς Σίμων Πέτρος·

ὑπάγω ἁλιεύειν.

λέγουσιν αὐτῷ·

ἐρχόμεθα καὶ ἡμεῖς σὺν σοί.

ἐξῆλθον

καὶ ἐνέβησαν εἰς τὸ πλοῖον,

καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτὶ ἐπίασαν οὐδέν.

4Πρωΐας δὲ ἤδη γενομένης ἔστη Ἰησοῦς εἰς τὸν αἰγιαλόν,

οὐ μέντοι ᾔδεισαν οἱ μαθηταὶ

ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν.

5λέγει οὖν αὐτοῖς [ὁ] Ἰησοῦς·

παιδία,

μήτι προσφάγιον ἔχετε;

ἀπεκρίθησαν αὐτῷ·

οὔ.

6ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς·

βάλετε εἰς τὰ δεξιὰ μέρη τοῦ πλοίου τὸ δίκτυον,

καὶ εὑρήσετε.

ἔβαλον οὖν,

καὶ οὐκέτι αὐτὸ ἑλκύσαι ἴσχυον ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἰχθύων.

7λέγει οὖν ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος

ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς τῷ Πέτρῳ·

ὁ κύριός ἐστιν.

Σίμων οὖν Πέτρος ἀκούσας

ὅτι ὁ κύριός ἐστιν

τὸν ἐπενδύτην διεζώσατο,

ἦν γὰρ γυμνός,

καὶ ἔβαλεν ἑαυτὸν εἰς τὴν θάλασσαν,

8οἱ δὲ ἄλλοι μαθηταὶ τῷ πλοιαρίῳ ἦλθον,

οὐ γὰρ ἦσαν μακρὰν ἀπὸ τῆς γῆς

ἀλλ‘ ὡς ἀπὸ πηχῶν διακοσίων,

σύροντες τὸ δίκτυον τῶν ἰχθύων.

9Ὡς οὖν ἀπέβησαν εἰς τὴν γῆν βλέπουσιν ἀνθρακιὰν κειμένην

καὶ ὀψάριον ἐπικείμενον καὶ ἄρτον.

10λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς·

ἐνέγκατε ἀπὸ τῶν ὀψαρίων ὧν ἐπιάσατε νῦν.

11ἀνέβη οὖν Σίμων Πέτρος

καὶ εἵλκυσεν τὸ δίκτυον εἰς τὴν γῆν μεστὸν ἰχθύων μεγάλων ἑκατὸν πεντήκοντα τριῶν·

καὶ τοσούτων ὄντων οὐκ ἐσχίσθη τὸ δίκτυον.

12Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς·

δεῦτε ἀριστήσατε.

οὐδεὶς δὲ ἐτόλμα τῶν μαθητῶν ἐξετάσαι αὐτόν·

σὺ τίς εἶ;

εἰδότες

ὅτι ὁ κύριός ἐστιν.

13ἔρχεται Ἰησοῦς

καὶ λαμβάνει τὸν ἄρτον

καὶ δίδωσιν αὐτοῖς,

καὶ τὸ ὀψάριον ὁμοίως.

14τοῦτο ἤδη τρίτον ἐφανερώθη Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν.

15Ὅτε οὖν ἠρίστησαν

λέγει τῷ Σίμωνι Πέτρῳ ὁ Ἰησοῦς·

Σίμων Ἰωάννου,

ἀγαπᾷς με πλέον τούτων;

λέγει αὐτῷ·

ναὶ κύριε,

σὺ οἶδας

ὅτι φιλῶ σε.

λέγει αὐτῷ·

βόσκετὰ ἀρνία μου.

16λέγει αὐτῷ πάλιν δεύτερον·

Σίμων Ἰωάννου,

ἀγαπᾷς με;

λέγει αὐτῷ·

ναὶ κύριε,

σὺ οἶδας

ὅτι φιλῶ σε.

λέγει αὐτῷ·

ποίμαινε τὰ πρόβατά μου.

17λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον·

Σίμων Ἰωάννου,

φιλεῖς με;

ἐλυπήθη ὁ Πέτρος

ὅτι εἶπεν αὐτῷ τὸ τρίτον·

φιλεῖς με;

καὶ λέγει αὐτῷ·

κύριε,

πάντα σὺ οἶδας,

σὺ γινώσκεις

ὅτι φιλῶ σε.

λέγει αὐτῷ [ὁ Ἰησοῦς]·

βόσκετὰ πρόβατά μου.

18Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι,

ὅτε ἦς νεώτερος,

ἐζώννυες σεαυτὸν

καὶ περιεπάτεις

ὅπου ἤθελες·

ὅταν δὲ γηράσῃς,

ἐκτενεῖς τὰς χεῖράς σου,

καὶ ἄλλος σεζώσει

καὶ οἴσει ὅπου οὐ θέλεις.

19τοῦτο δὲ εἶπεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ δοξάσει τὸν θεόν.

καὶ τοῦτο εἰπὼν

λέγει αὐτῷ·

ἀκολούθει μοι.

20Ἐπιστραφεὶς ὁ Πέτρος

βλέπει τὸν μαθητὴν

ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς

ἀκολουθοῦντα,

ὃς καὶ ἀνέπεσενἐν τῷ δείπνῳ ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ

καὶ εἶπεν·

κύριε,

τίς ἐστιν ὁ παραδιδούς σε;

21τοῦτον οὖν ἰδὼν ὁ Πέτρος

λέγει τῷ Ἰησοῦ·

κύριε,

οὗτος δὲ τί;

22λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς·

ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι,

τί πρὸς σέ;

σύ μοι ἀκολούθει.

23ἐξῆλθεν οὖν οὗτος ὁ λόγος εἰς τοὺς ἀδελφοὺς

ὅτι ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος οὐκ ἀποθνῄσκει·

οὐκ εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς

ὅτι οὐκ ἀποθνῄσκει

ἀλλ’·

ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι

τί πρὸς σέ];

24Οὗτός ἐστιν ὁ μαθητὴς ὁ μαρτυρῶν περὶτούτων

καὶ ὁ γράψας ταῦτα,

καὶ οἴδαμεν

ὅτι ἀληθὴς αὐτοῦ ἡ μαρτυρία ἐστίν.

25Ἔστιν δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ ἃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς,

ἅτινα ἐὰν γράφηται καθ‘ ἕν,

οὐδ‘ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρῆσαι τὰ γραφόμενα βιβλία.

Klä­rung erfuhr 30Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐ…, dass Jesus also vie­le ande­re σημεῖα getan habe, die woan­ders oder auch gar nicht auf­ge­schrie­ben wor­den sei­en (vgl. auch die rela­ti­ve Ent­spre­chung zu 21,25). (more…)

13. Juli 2017

TUD: Bibel­kun­de">TUD: Bibel­kun­de

Wir bespra­chen das Erzähl­mo­dell des Johan­nes­evan­ge­li­ums anhand des Johan­ne­s­pro­logs (Joh 1,1-18), in dem nach der Auf­fas­sung des Aris­to­te­les alle Aspek­te der fol­gen­den Erzäh­lung zumin­dest ange­deu­tet sein soll­ten.

Im Johan­nes­evan­ge­li­um steht die Got­tes­fra­ge im Vor­der­grund, wer Gott ist, wird erzäh­le­risch bestimmt. Wir sahen, dass Joh 1,1 wört­lich Gen 1,1 zitiert – und ver­stan­den anhand von Prov 8,22ff, dass die­ser Text schon weis­heit­lich inter­pre­tiert im Johan­nes­evan­ge­li­um rezi­piert und fort­ge­schrie­ben wird. Wesent­lich ist, dass alles durch das Wort gewor­den ist. Das „Wort“ ist mit­hin die Bezeich­nung der „Weis­heit“. Wir sahen also, dass das Juden­tum nicht mono­to­no­the­is­tisch ist, son­dern mit­tels der Weis­heit eine Dif­fe­renz im einen Gott bestimmt – und die­ses Juden­tum wird im Johan­nes­evan­ge­li­um fort­ge­schrie­ben.
(more…)

Uni Hd: Joh 20,19ff

Der bespro­che­ne Text sieht seg­men­tiert so aus:

19Οὔσης οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ σαββάτων

καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων

ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων,

ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς

καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον

καὶ λέγει αὐτοῖς·

εἰρήνη ὑμῖν.

20καὶ τοῦτο εἰπὼν

ἔδειξεν τὰς χεῖρας

καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῖς.

ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν κύριον.

21εἶπεν οὖν αὐτοῖς [ὁ Ἰησοῦς] πάλιν·

εἰρήνη ὑμῖν·

καθὼς ἀπέσταλκέν με ὁ πατήρ,

κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς.

22καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησεν

καὶ λέγει αὐτοῖς·

λάβετε πνεῦμα ἅγιον·

23ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας ἀφέωνται αὐτοῖς,

ἄν τινων κρατῆτε κεκράτηνται.

24Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα,

ὁ λεγόμενος Δίδυμος,

οὐκ ἦν μετ‘ αὐτῶν

öὅτε ἦλθεν Ἰησοῦς.

25ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί·

ἑωράκαμεν τὸν κύριον.

ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς·

ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων

καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων

καὶ βάλω μου τὴν χεῖρα εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ,

οὐ μὴ πιστεύσω.

26Καὶ μεθ‘ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ

καὶ Θωμᾶς μετ‘ αὐτῶν.

ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων

καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον

καὶ εἶπεν·

εἰρήνη ὑμῖν.

27εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ·

φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε

καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου

καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου

καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου,

καὶ μὴ γίνου ἄπιστος

ἀλλὰ πιστός.

28ἀπεκρίθη Θωμᾶς

καὶ εἶπεν αὐτῷ·

ὁ κύριός μου

καὶ ὁ θεός μου.

29λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς·

ὅτι ἑώρακάς με πεπίστευκας;

μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες

καὶ πιστεύσαντες.
(more…)

5. Juli 2017

Uni Hd: Joh 20,4-18

Zusam­men­fas­sung vom 03.07.

Das Semi­nar besprach 20,4-18, den Lauf Petrus’ und des Schü­lers, den Jesus lieb­te, zum Grab – und die Erschei­nung des „Auf­ge­stan­de­nen“ vor Maria Mag­da­le­na bzw. aus Mag­da­la. Das sieht seg­men­tiert so aus:

3ξλθεν ον Πτρος

κα λλος μαθητς

κα ρχοντο ες τ μνημεον.

4τρεχον δ ο δο μο·

κα λλος μαθητς προδραμεν τχιον το Πτρου

κα λθεν πρτος ες τ μνημεον,

5κα παρακψας

βλπει κεμενα τ
θνια,

ο μντοι εσλθεν.

6ρχεται ον κα Σμων Πτρος κολουθν ατ

κα εσλθεν ες τ μνημεον,

κα θεωρε τ
θνια κεμενα,

7κα τ σουδριον,


ν π τς κεφαλς ατο,

ο μετ τν θονων κεμενον


λλ χωρς ντετυλιγμνον ες να τπον.

τε ον εσλθεν κα
λλος μαθητς


λθν πρτος ες τ μνημεον

κα εδεν κα
πστευσεν·

9οδπω γρ δεισαν τν γραφν


τι δε ατν κ νεκρν ναστναι.

10πλθον ον πλιν πρς ατος ο μαθητα.

11Μαρα δ εστκει πρς τ μνημείῳ
ξω κλαουσα.

ς ον κλαιεν,

παρκυψεν ες τ μνημεον

12κα θεωρε δο γγλους ν λευκος καθεζομνους,

να πρς τ κεφαλ

κανα πρς τος ποσν,

που κειτο τ σμα το
ησο.

13κα λγουσιν ατ
κενοι·

γναι,

τ κλαεις;

λγει ατος τι

ραν τν κριν μου,

κα οκ οδα πο
θηκαν ατν.

14Τατα εποσα

στρφη ες τ πσω

κα θεωρε τν ησον σττα

κα οκ δει τι ησος στιν.

15λγει ατ ησος·

γναι,

τ κλαεις;

τνα ζητες;

κενη δοκοσα

τι κηπουρς στιν

λγει ατ·

κριε,

ε σ βστασας ατν,

επ μοι πο
θηκας ατν,

κγ ατν ρ.

16λγει ατ ησος·

Μαριμ.

στραφεσα κενη λγει ατ βραϊστ·

ραββουνι,

λγεται

διδσκαλε

17λγει ατ ησος·

μ μου πτου,

οπω γρ ναββηκα πρς τν πατρα·

πορεου δ πρς τος δελφος μου

κα επ ατος·

ναβανω πρς τν πατρα μου

κα πατρα μν

κα θεν μου

κα θεν μν.

18ρχεται Μαριμ Μαγδαλην
γγλλουσα τος μαθητας τι

ἑώρακα τν κριον,

κα τατα επεν ατ.
(more…)

28. Juni 2017

Uni Hd: Joh 19,25-30; 20,1-3


Zusam­men­fas­sung vom 26.06.

Die Sit­zung soll­te zei­gen, dass das Johan­nes­evan­ge­li­um plan­voll geschrie­ben ist. Das führ­te zu m. E. auf­schluss­rei­chen inhalt­li­chen und her­me­neu­ti­schen Kon­tro­ver­sen. Seg­men­tiert sieht Joh 19,25-30; 20,1-3 so aus:

19,25Εἱστήκεισαν δὲ παρὰ τῷ σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὐτοῦ

καὶ ἡ ἀδελφὴ τῆς μητρὸς αὐτοῦ,

Μαρία ἡ τοῦ Κλωπᾶ

καὶ Μαρία ἡ Μαγδαληνή.

26Ἰησοῦς οὖν ἰδὼν τὴν μητέρα

καὶ τὸν μαθητὴν παρεστῶτα

ὃν ἠγάπα,

λέγει τῇ μητρί·

γύναι,

ἴδε ὁ υἱός σου.

27εἶτα λέγει τῷ μαθητῇ·

ἴδε ἡ μήτηρ σου.

καὶ ἀπ‘ ἐκείνης τῆς ὥρας ἔλαβεν ὁ μαθητὴς αὐτὴν εἰς τὰ ἴδια.

28Μετὰ τοῦτο εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς

ὅτι ἤδη πάντα τετέλεσται,

ἵνα τελειωθῇ ἡ γραφή,

λέγει·

διψῶ.

29σκεῦος ἔκειτο ὄξους μεστόν·

σπόγγον οὖν μεστὸν τοῦ ὄξους ὑσσώπῳ περιθέντες

προσήνεγκαν αὐτοῦ τῷ στόματι.

30ὅτε οὖν ἔλαβεν τὸ ὄξος

[ὁ] Ἰησοῦς εἶπεν·

τετέλεσται,

καὶ κλίνας τὴν κεφαλὴν παρέδωκεν τὸ πνεῦμα.


201Τῇ δὲ μιᾷ τῶν σαββάτων Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ ἔρχεται πρωῒ

σκοτίας ἔτι οὔσης εἰς τὸ μνημεῖον

καὶ βλέπει τὸν λίθον ἠρμένον ἐκ τοῦ μνημείου.

2τρέχει οὖν καὶ ἔρχεται πρὸς Σίμωνα a

καὶ πρὸς τὸν ἄλλον μαθητὴν

ὃν ἐφίλει ὁ Ἰησοῦς

καὶ λέγει αὐτοῖς·

ἦραν τὸν κύριον ἐκ τοῦ μνημείου

καὶ οὐκ οἴδαμεν ποῦ ἔθηκαν αὐτόν.

Dass also der Schüler/Jünger, den Jesus lieb­te, beim Kreuz stand und die Mut­ter Jesu zur Mut­ter bekam, dazu auch Maria aus Mag­da­la dabei­stand, wird ab 20,1 fort­ge­setzt. Im Johan­nes­evan­ge­li­um liegt mit­hin eine plan­vol­le Erzäh­lung vor.
(more…)

21. Juni 2017

II (Uni Hd)">Joh 17 II (Uni Hd)

Zusam­men­fas­sung
vom 19.06.

 

Wir bespra­chen das in der letz­ten Sit­zung offen Geblie­be­ne. Der Text sieht ab V. 20 seg­men­tiert so aus:

20a Οὐ περὶ τούτων δὲ ἐρωτῶ μόνον,

ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πιστευόντων διὰ τοῦ λόγου αὐτῶν εἰς ἐμέ,

21a ἵνα πάντες ἓν ὦσιν,

b καθὼς σύ,

c πάτερ,

d ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί,

e ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ὦσιν,

fα ἵνα ὁ κόσμος πιστεύῃ

fβ ὅτι σύ με ἀπέστειλας.

22aα κἀγὼ τὴν δόξαν

aβ ἣν δέδωκάς μοι

aγ δέδωκα αὐτοῖς,

bα ἵνα ὦσιν ἓν καθὼς ἡμεῖς ἕν·

23aα ἐγὼ ἐν αὐτοῖς

aβ καὶ σὺ ἐν ἐμοί,

bα ἵνα ὦσιν τετελειωμένοι εἰς ἕν,

cα ἵνα γινώσκῃ ὁ κόσμος

cβ ὅτι σύ με ἀπέστειλας

cγ καὶ ἠγάπησας αὐτοὺς καθὼς ἐμὲ ἠγάπησας.

    24a Πάτερ,

b ὃ δέδωκάς μοι,

cα θέλω

cβ ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγὼ κἀκεῖνοι ὦσιν μετ‘ ἐμοῦ,

d ἵνα θεωρῶσιν τὴν δόξαν τὴν ἐμήν,

eα ἣν δέδωκάς μοι

eβ ὅτι ἠγάπησάς με πρὸ καταβολῆς κόσμου.

25a πάτερ δίκαιε,

b καὶ ὁ κόσμος σε οὐκ ἔγνω,

c ἐγὼ δέ σε ἔγνων,

dα καὶ οὗτοι ἔγνωσαν

dβ ὅτι σύ με ἀπέστειλας·

26aα καὶ ἐγνώρισα αὐτοῖς τὸ ὄνομά σου

aβ καὶ γνωρίσω,

bα ἵνα ἡ ἀγάπη

bβ ἣν ἠγάπησάς με

bγ ἐν αὐτοῖς ᾖ

bδ κἀγὼ ἐν αὐτοῖς.
(more…)

15. Juni 2017

Joh 17 I Uni Hd


ZUSA­MEN­FAS­SUNG VOM 12.06.

Wir spra­chen zwar man­ches an, kamen aber über eine inten­si­ve und kon­tro­ver­se Erör­te­rung der anfäng­li­chen Gebets­pas­sa­ge nicht bedeu­tend hin­aus:

17,1b πάτερ,

cα ἐλήλυθεν ἡ ὥρα·

cβ δόξασόν σου τὸν υἱόν,

d ἵνα ὁ υἱὸς δοξάσῃ σέ,

2a καθὼς ἔδωκας αὐτῷ ἐξουσίαν πάσης σαρκός,

b ἵνα πᾶν ὃ δέδωκας αὐτῷ δώσῃ αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον.
(more…)