Zum Inhalt springen


Alltag und Philosophie - Im Alltag liegen Weisheit und Liebe verborgen …


16. November 2017

Zusammenfassung vom 13.11. (Uni Hd)


17    1aα Ταῦτα ελάλησεν Ἰησοῦς

aβ καὶ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν

aγ εἶπεν·

b πάτερ,

cα ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ·

cβ δόξασόν σου τὸν υἱόν,

d ἵνα ὁ υἱὸς δοξάσῃ σέ,

2a καθὼς ἔδωκας αὐτῷ ἐξουσίαν πάσης σαρκός,

b ἵνα πᾶν ὃ δέδωκας αὐτῷ δώσῃ αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον.

αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωὴ

β ἵνα γινώσκωσιν σὲ τὸν μόνον ἀληθινὸν θεὸν

γ καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν.

ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς τὸ ἔργον τελειώσας

β ὃ δέδωκάς μοι

γ ἵνα ποιήσω·

5a καὶ νῦν δόξασόν με σύ,

b πάτερ,

cα παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ

cβ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί.

    6aα Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις

aβ οὓς ἔδωκάς μοι ἐκ τοῦ κόσμου.

bα σοὶ ἦσαν κἀμοὶ αὐτοὺς ἔδωκας

bβ καὶ τὸν λόγον σου τετήρηκαν.

νῦν ἔγνωκαν

β ὅτι πάντα ὅσα δέδωκάς μοι παρὰ σοῦ εἰσιν·
(more…)

8. November 2017

Zusammenfassung vom 06.11.(Uni Hd)


Der seg­men­tier­te Text ab 3,15 befin­det sich hier.
Wir erör­ter­ten das Pro­blem der κρίσις in Bezug zur rezi­pier­ten Men­schen­sohn-Seman­tik der syn­op­ti­schen Evan­ge­li­en und nah­men Mk 13,24-27 zur Kennt­nis. Was den Lei­dens- und Ster­bens­as­pekt des Men­schen­sohns angeht, haben wir dass schon mit der Rede vom „Erhöht­wer­den“ wahr­ge­nom­men (3,14). Eben­so sahen wir in 1,18, dass der Auf­er­ste­hungs­as­pekt mit der Rück­kehr zum Vater ver­bun­den ist. Anders aber ver­hält es sich mit den kos­mi­schen Kata­stro­phen, die der Wie­der­kunft zum Gericht vor­aus­ge­hen. Zudem wird das Kom­men des Lichts als Gericht ver­stan­den. (more…)

1. November 2017

Joh 3,1-16 (Uni Hd)

Die Übung über­setz­te den seg­men­tier­ten Text Joh 3,1-16 und besprach zuvor Pro­ble­me ins­be­son­de­re von 1,18.

3 1a Ἦν δὲ ἄνθρωπος ἐκ τῶν Φαρισαίων,

b Νικόδημος ὄνομα αὐτῷ,

c ἄρχων τῶν Ἰουδαίων·

2 aα οὗτος ἦλθεν πρὸς αὐτὸν νυκτὸς

aβ καὶ εἶπεν αὐτῷ·

b ῥαββί,

c οἴδαμεν

dα ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐλήλυθας διδάσκαλος·

dβ οὐδεὶς γὰρ δύναται ταῦτα τὰ σημεῖα ποιεῖν

dγ ἃ σὺ ποιεῖς,

e ἐὰν μὴ ᾖ ὁ θεὸς μετ‘ αὐτοῦ.

3 a ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ·

b ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι,

c ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν,

d οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.

4 a Λέγει πρὸς αὐτὸν [ὁ] Νικόδημος·

b πῶς δύναται ἄνθρωπος γεννηθῆναι γέρων ὤν;

cα μὴ δύναται εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ δεύτερον εἰσελθεῖν

cβ καὶ γεννηθῆναι;

5 a ἀπεκρίθη Ἰησοῦς·

b ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι,

c ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος,

d οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.

6 a τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστιν,

b καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν.

7 α μὴ θαυμάσῃς

β ὅτι εἶπόν σοι

γ δεῖ ὑμᾶς γεννηθῆναι ἄνωθεν.

8 aα τὸ πνεῦμα ὅπου θέλει πνεῖ

aβ καὶ τὴν φωνὴν αὐτοῦ ἀκούεις,

bα ἀλλ‘ οὐκ οἶδας πόθεν ἔρχεται

bβ καὶ ποῦ ὑπάγει·

c οὕτως ἐστὶν πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ πνεύματος.

9 aα Ἀπεκρίθη Νικόδημος

aβ καὶ εἶπεν αὐτῷ·

b πῶς δύναται ταῦτα γενέσθαι;

10 aα ἀπεκρίθη Ἰησοῦς

aβ καὶ εἶπεν αὐτῷ·

bα σὺ εἶ ὁ διδάσκαλος τοῦ Ἰσραὴλ

bβ καὶ ταῦτα οὐ γινώσκεις;11 aα ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι

aβ ὅτι ὃ οἴδαμεν λαλοῦμεν

aγ καὶ ὃ ἑωράκαμεν μαρτυροῦμεν,

b καὶ τὴν μαρτυρίαν ἡμῶν οὐ λαμβάνετε.

12 a εἰ τὰ ἐπίγεια εἶπον ὑμῖν καὶ οὐ πιστεύετε,

b πῶς ἐὰν εἴπω ὑμῖν τὰ ἐπουράνια πιστεύσετε;

13 aα καὶ οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν

aβ εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς,

b ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου.
(more…)

25. Oktober 2017

Joh 1,4-18 (Uni Hd 23.10.)

Der Übung gelang es Joh 1,4-18 zu über­set­zen und wich­ti­ge Aspek­te von 1,1-14 zu ver­ste­hen. Seg­men­tiert sieht der Text so aus:

4 a ν ατ ζων,

b κα ζων τ φς τν νθρπων·

5 a κα τ φς ν τ σκοτίᾳ φανει,

b κα σκοτα ατ ο κατλαβεν.

6 a γνετο νθρωπος,

b πεσταλμνος παρ θεο,

c νομα ατωννης·

7 aα οτος λθεν ες μαρτυραν

aβ να μαρτυρσ περ το φωτς,

b να πντες πιστεσωσιν δι‘ ατο.

8 a οκ ν κενος τ φς,

b λλ‘ να μαρτυρσ περ το φωτς.

9 a ν τ φς τληθινν,

b φωτζει πντα νθρωπον,

c ρχμενον ες τν κσμον.

10 a ν τ κσμν,

b       κα κσμος δι‘ ατογνετο,

c        κα κσμος ατν οκ γνω.

11 a ες τδια λθεν,

b       κα οδιοι ατν ο παρλαβον.

12 a σοι δλαβον ατν,

b      δωκεν ατος ξουσαν τκνα θεο γενσθαι,

c       τος πιστεουσιν ες τνομα ατο,

13 a ο οκ ξ αμτων

b       οδκ θελματος σαρκς

c         οδκ θελματος νδρς

d          λλ‘ κ θεογεννθησαν.

14 aα Κα λγος σρξ γνετο

aβ       κασκνωσεν ν μν,

b          καθεασμεθα τν δξαν ατο,

c           δξαν ς μονογενος παρ πατρς,

d            πλρης χριτος καληθεας.

15 aα ωννης μαρτυρε περ ατο

aβ        κα κκραγεν λγων·

b           οτος ν ν επον·

c            πσω μου ρχμενος μπροσθν μου γγονεν,

d           τι πρτς μου ν.

16 aα τι κ το πληρματος ατομες πντες λβομεν

aβ       κα χριν ντ χριτος·

17 a τι νμος δι Μωϋσως δθη,

b       χρις καλθεια διησο Χριστοἐγένετο.

18 a Θεν οδες ἑώρακεν πποτε·

bα     μονογενς θες ν ες τν κλπον το πατρς

bβ      κενος ξηγσατο.

Die Teilnehmer/innen waren sehr enga­giert, es ergab sich eine inten­si­ve und erfreu­li­cher­wei­se kon­tro­ver­se Sach­dis­kus­si­on.

(more…)

17. Oktober 2017

Griechische Lektüre und Exegese des Johannesevangeliums (Uni Hd)

 


Zusammenfassung vom 16.10.2017

Geplant ist, dass jeden Mitt­woch­abend spä­tes­tens eine Zusam­men­fas­sung der Sit­zung am Mon­tag­nach­mit­tag hier steht.

 

M. E. ist es wesent­lich, dass Sie ein sinn­li­ches Ver­hält­nis zum Text bekom­men. Wir muss­ten dazu frü­her den grie­chi­schen Text per Hand abschrei­ben. Wich­tig ist auch, dass Sie den Text hören, also für sich laut vor­le­sen. Denn die Lese­kom­pe­tenz war unter 20 %, sodass die Tex­te im Got­tes­dienst o. Ä. vor­ge­le­sen wur­den. Die rhe­to­ri­sche Gestal­tung der Tex­te zeigt das – und man/frau kann die­se mit Übung hören.
(more…)

25. Juli 2017

Der Schüler den Jesus liebte

 

Zusam­men­fas­sung vom 24.07.

Zu mög­li­chen Semi­nar­ar­bei­ten: Ein/e Student/in soll­te Thema/Text selbst wäh­len, Vor­schlä­ge dann, wenn Ihnen nichts ein­fällt. Wenn Sie sich ent­schie­den haben, erstel­len Sie eine Glie­de­rung der Arbeit, die Sie mit mir bespre­chen soll­ten. Bei der Arbeit bewer­te ich anteil­mä­ßig 20 % for­mal (Stil, Recht­schrei­bung, Typo­gra­fie, Lay­out); 20 % Argu­men­ta­ti­on (Metho­dik, Kohä­renz; auch: Lite­ra­tur­ver­ar­bei­tung); 30 % Inhalt; 30 % Theo­lo­gi­sche Ver­ar­bei­tung (eige­ne Mei­nung usf.).

Der seg­men­tier­te Text befin­det sich in der letz­ten Zusam­men­fas­sung.

Das Modell „Auf­er­ste­hen“ über­win­det das pein­li­che Kreuz – und gene­riert ein sanf­te­res Glau­bens- bzw. Nach­fol­ge­kon­zept fin­det sich m. E. in kei­nem Evan­ge­li­um (vgl. auch 1Kor 2,2). Wir hat­ten uns an Luthers Hei­del­ber­ger Dis­pu­ta­ti­on den Tra­di­ti­ons­hin­ter­grund im Chris­ten­tum deut­lich gemacht. Und so ist hier auch die Sto­ry mit Petrus und sei­nem Tod gemeint. In das Lie­bes­kon­zep­ti­on wird mit­hin ein Lei­dens­as­pekt inte­griert, da ansons­ten die Gewalt­lo­sig­keit nicht auf­recht­erhal­ten wer­den könn­te – und auch Gott wird im Johan­nes­evan­ge­li­um so ver­stan­den.

Das The­ma Nach­fol­ge (ἀκολούθει) ist für Joh 21 zen­tral, so folgt auch der Schü­ler, den Jesus lieb­te, nach (21,20: κολουθοντα). Die Prä­ka­no­ni­schen Edi­ti­on gibt ihm den Namen Johan­nes, einer der Zebe­dai­den. Der Text lässt aber auch zu, dass es einer der bei­den nicht nament­lich genann­ten Schü­ler ist (vgl. 21,2).

Die Sit­zung setz­te sich dann mit dem Phä­no­men aus­ein­an­der, dass in Joh 13,35f und 15,9-12 das Lie­be kon­zep­tio­nell so ein­ge­führt wird:

9Καθς γπησν με πατρ,

κγ
μς γπησα·

μενατε ν τ
γπ τ
μ.

10ἐὰν τς ντολς μου τηρσητε,

μενετε ν τ
γπ μου,

καθς γ τς ντολς το πατρς μου τετρηκα

κα μνω ατο
ν τ
γπ.

11Τατα λελληκα μν


να χαρ

μ
ν μν

κα
χαρ
μν πληρωθ.

12Ατη στν
ντολ

μ,

να γαπτε λλλους

καθς γπησα μς.

Hier ist das zen­tra­le Kon­zept des Johan­nes­evan­ge­li­ums bezeich­net. Und dazu steht die Bezeich­nung eines Schü­lers mit der Kenn­zeich­nung „den Jesus lieb­te“, in einem nach­denk­lich stim­men­den Miss­ver­hält­nis. Das übli­che Neu­tes­ta­ment­ler/in­nen-Ver­fah­ren die­se For­mu­lie­rung als Kom­pa­ra­tiv zu lesen, wur­de durch eine wei­te­re Vari­an­te im Semi­nar berei­chert („Lieb­lings­jün­ger“). Nur: Das fin­det alles in der rei­chen Fan­ta­sie der Ausleger/innen statt, steht aber nicht im grie­chi­schen Text. Der ein­zi­ge Kom­pa­ra­tiv in die­sem Zusam­men­hang fin­det sich hier:

Σμων ωννου,

γαπς με πλον τοτων; (21,15b.c)

Dar­aus und dem anschei­nen­den Kon­kur­renz­ver­hält­nis von Petrus und dem Schü­ler, den Jesus lieb­te, wur­de bei den gut Grie­chisch ver­ste­hen­den Kolleg/inn/en der Lieb­lings­jün­ger – nur im grie­chi­schen Text kommt er nicht vor! Sie soll­ten zur Sicher­heit noch ein­mal alle Stel­len lesen, die φιλεν/γαπν, ησος und μαθητς … kom­bi­nie­ren …

Ent­spre­chend wand­ten wir uns der Fra­ge zu, ob es sich um eine sym­bo­li­sche oder „his­to­ri­sche“ Figur han­delt. Bult­mann glaub­te, es gin­ge um eine Sym­bo­li­sie­rung des „Hei­den­chris­ten­tums“, die­je­ni­gen, wel­che für „his­to­ri­sche Figur“ plä­die­ren, ori­en­tie­ren sich an der Mög­lich­keit, die­sen Schü­ler mit dem Namen Johan­nes zu ver­bin­den, wie es in der Prä­ka­no­ni­schen Edi­ti­on der Fall ist – und ver­bin­den bestimm­te alt­kirch­li­che Sto­rys mit ihm (z. B. Schnel­le, Ein­lei­tung).

Vom Text selbst her ist vor allem klar, dass es sich bei dem Schü­ler, den Jesus lieb­te, um den expli­zi­ten Autor des Johan­nes­evan­ge­li­ums han­delt: 19,35, 20,30ff, 21,25, des­sen Text aber von ande­ren her­aus­ge­ge­ben wur­de. Hier sind m. E. die in der 1. Per­son Plu­ral geäu­ßer­ten Pas­sa­gen aus­schlag­ge­bend, hier vor allem 21,24, aber schon im Pro­log und in Joh 3. Auf die­se Wei­se kommt man m. E. mit den zwei Buch­schlüs­sen recht gut hin.

M. E. sym­bo­li­siert er als Autor beson­ders die zen­tra­le Bezie­hung im Johan­nes­evan­ge­li­um, die Lie­be, vgl. 1,18, 13,23, 21,24.


24. Juli 2017

Joh 20,30ff (Uni Hd)

Der bespro­che­ne und am nächs­ten Mon­tag abschlie­ßend zu bespre­chen­de Text sieht fol­gen­der­ma­ßen aus:

30Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν [αὐτοῦ],

ἃ οὐκ ἔστιν γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ·

31ταῦτα δὲ γέγραπται

ἵνα πιστεύ [σ]ητε

ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ,

καὶ ἵνα πιστεύοντες ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ.

211Μετὰ ταῦτα ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν πάλιν ὁ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς

ἐπὶ τῆς θαλάσσης τῆς Τιβεριάδος·

ἐφανέρωσεν δὲ οὕτως.

2Ἦσαν ὁμοῦ Σίμων Πέτρος

καὶ Θωμᾶς

ὁ λεγόμενος Δίδυμος

καὶ Ναθαναὴλ

ὁ ἀπὸ Κανὰ τῆς Γαλιλαίας

καὶ οἱ τοῦ Ζεβεδαίου

καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο.

3λέγει αὐτοῖς Σίμων Πέτρος·

ὑπάγω ἁλιεύειν.

λέγουσιν αὐτῷ·

ἐρχόμεθα καὶ ἡμεῖς σὺν σοί.

ἐξῆλθον

καὶ ἐνέβησαν εἰς τὸ πλοῖον,

καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτὶ ἐπίασαν οὐδέν.

4Πρωΐας δὲ ἤδη γενομένης ἔστη Ἰησοῦς εἰς τὸν αἰγιαλόν,

οὐ μέντοι ᾔδεισαν οἱ μαθηταὶ

ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν.

5λέγει οὖν αὐτοῖς [ὁ] Ἰησοῦς·

παιδία,

μήτι προσφάγιον ἔχετε;

ἀπεκρίθησαν αὐτῷ·

οὔ.

6ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς·

βάλετε εἰς τὰ δεξιὰ μέρη τοῦ πλοίου τὸ δίκτυον,

καὶ εὑρήσετε.

ἔβαλον οὖν,

καὶ οὐκέτι αὐτὸ ἑλκύσαι ἴσχυον ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἰχθύων.

7λέγει οὖν ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος

ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς τῷ Πέτρῳ·

ὁ κύριός ἐστιν.

Σίμων οὖν Πέτρος ἀκούσας

ὅτι ὁ κύριός ἐστιν

τὸν ἐπενδύτην διεζώσατο,

ἦν γὰρ γυμνός,

καὶ ἔβαλεν ἑαυτὸν εἰς τὴν θάλασσαν,

8οἱ δὲ ἄλλοι μαθηταὶ τῷ πλοιαρίῳ ἦλθον,

οὐ γὰρ ἦσαν μακρὰν ἀπὸ τῆς γῆς

ἀλλ‘ ὡς ἀπὸ πηχῶν διακοσίων,

σύροντες τὸ δίκτυον τῶν ἰχθύων.

9Ὡς οὖν ἀπέβησαν εἰς τὴν γῆν βλέπουσιν ἀνθρακιὰν κειμένην

καὶ ὀψάριον ἐπικείμενον καὶ ἄρτον.

10λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς·

ἐνέγκατε ἀπὸ τῶν ὀψαρίων ὧν ἐπιάσατε νῦν.

11ἀνέβη οὖν Σίμων Πέτρος

καὶ εἵλκυσεν τὸ δίκτυον εἰς τὴν γῆν μεστὸν ἰχθύων μεγάλων ἑκατὸν πεντήκοντα τριῶν·

καὶ τοσούτων ὄντων οὐκ ἐσχίσθη τὸ δίκτυον.

12Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς·

δεῦτε ἀριστήσατε.

οὐδεὶς δὲ ἐτόλμα τῶν μαθητῶν ἐξετάσαι αὐτόν·

σὺ τίς εἶ;

εἰδότες

ὅτι ὁ κύριός ἐστιν.

13ἔρχεται Ἰησοῦς

καὶ λαμβάνει τὸν ἄρτον

καὶ δίδωσιν αὐτοῖς,

καὶ τὸ ὀψάριον ὁμοίως.

14τοῦτο ἤδη τρίτον ἐφανερώθη Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν.

15Ὅτε οὖν ἠρίστησαν

λέγει τῷ Σίμωνι Πέτρῳ ὁ Ἰησοῦς·

Σίμων Ἰωάννου,

ἀγαπᾷς με πλέον τούτων;

λέγει αὐτῷ·

ναὶ κύριε,

σὺ οἶδας

ὅτι φιλῶ σε.

λέγει αὐτῷ·

βόσκετὰ ἀρνία μου.

16λέγει αὐτῷ πάλιν δεύτερον·

Σίμων Ἰωάννου,

ἀγαπᾷς με;

λέγει αὐτῷ·

ναὶ κύριε,

σὺ οἶδας

ὅτι φιλῶ σε.

λέγει αὐτῷ·

ποίμαινε τὰ πρόβατά μου.

17λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον·

Σίμων Ἰωάννου,

φιλεῖς με;

ἐλυπήθη ὁ Πέτρος

ὅτι εἶπεν αὐτῷ τὸ τρίτον·

φιλεῖς με;

καὶ λέγει αὐτῷ·

κύριε,

πάντα σὺ οἶδας,

σὺ γινώσκεις

ὅτι φιλῶ σε.

λέγει αὐτῷ [ὁ Ἰησοῦς]·

βόσκετὰ πρόβατά μου.

18Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι,

ὅτε ἦς νεώτερος,

ἐζώννυες σεαυτὸν

καὶ περιεπάτεις

ὅπου ἤθελες·

ὅταν δὲ γηράσῃς,

ἐκτενεῖς τὰς χεῖράς σου,

καὶ ἄλλος σεζώσει

καὶ οἴσει ὅπου οὐ θέλεις.

19τοῦτο δὲ εἶπεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ δοξάσει τὸν θεόν.

καὶ τοῦτο εἰπὼν

λέγει αὐτῷ·

ἀκολούθει μοι.

20Ἐπιστραφεὶς ὁ Πέτρος

βλέπει τὸν μαθητὴν

ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς

ἀκολουθοῦντα,

ὃς καὶ ἀνέπεσενἐν τῷ δείπνῳ ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ

καὶ εἶπεν·

κύριε,

τίς ἐστιν ὁ παραδιδούς σε;

21τοῦτον οὖν ἰδὼν ὁ Πέτρος

λέγει τῷ Ἰησοῦ·

κύριε,

οὗτος δὲ τί;

22λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς·

ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι,

τί πρὸς σέ;

σύ μοι ἀκολούθει.

23ἐξῆλθεν οὖν οὗτος ὁ λόγος εἰς τοὺς ἀδελφοὺς

ὅτι ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος οὐκ ἀποθνῄσκει·

οὐκ εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς

ὅτι οὐκ ἀποθνῄσκει

ἀλλ’·

ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι

τί πρὸς σέ];

24Οὗτός ἐστιν ὁ μαθητὴς ὁ μαρτυρῶν περὶτούτων

καὶ ὁ γράψας ταῦτα,

καὶ οἴδαμεν

ὅτι ἀληθὴς αὐτοῦ ἡ μαρτυρία ἐστίν.

25Ἔστιν δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ ἃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς,

ἅτινα ἐὰν γράφηται καθ‘ ἕν,

οὐδ‘ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρῆσαι τὰ γραφόμενα βιβλία.

Klä­rung erfuhr 30Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐ…, dass Jesus also vie­le ande­re σημεῖα getan habe, die woan­ders oder auch gar nicht auf­ge­schrie­ben wor­den sei­en (vgl. auch die rela­ti­ve Ent­spre­chung zu 21,25). (more…)

13. Juli 2017

TUD: Bibelkunde">TUD: Bibelkunde

Wir bespra­chen das Erzähl­mo­dell des Johan­nes­evan­ge­li­ums anhand des Johan­ne­s­pro­logs (Joh 1,1-18), in dem nach der Auf­fas­sung des Aris­to­te­les alle Aspek­te der fol­gen­den Erzäh­lung zumin­dest ange­deu­tet sein soll­ten.

Im Johan­nes­evan­ge­li­um steht die Got­tes­fra­ge im Vor­der­grund, wer Gott ist, wird erzäh­le­risch bestimmt. Wir sahen, dass Joh 1,1 wört­lich Gen 1,1 zitiert – und ver­stan­den anhand von Prov 8,22ff, dass die­ser Text schon weis­heit­lich inter­pre­tiert im Johan­nes­evan­ge­li­um rezi­piert und fort­ge­schrie­ben wird. Wesent­lich ist, dass alles durch das Wort gewor­den ist. Das „Wort“ ist mit­hin die Bezeich­nung der „Weis­heit“. Wir sahen also, dass das Juden­tum nicht mono­to­no­the­is­tisch ist, son­dern mit­tels der Weis­heit eine Dif­fe­renz im einen Gott bestimmt – und die­ses Juden­tum wird im Johan­nes­evan­ge­li­um fort­ge­schrie­ben.
(more…)

Uni Hd: Joh 20,19ff

Der bespro­che­ne Text sieht seg­men­tiert so aus:

19Οὔσης οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ σαββάτων

καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων

ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων,

ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς

καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον

καὶ λέγει αὐτοῖς·

εἰρήνη ὑμῖν.

20καὶ τοῦτο εἰπὼν

ἔδειξεν τὰς χεῖρας

καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῖς.

ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν κύριον.

21εἶπεν οὖν αὐτοῖς [ὁ Ἰησοῦς] πάλιν·

εἰρήνη ὑμῖν·

καθὼς ἀπέσταλκέν με ὁ πατήρ,

κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς.

22καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησεν

καὶ λέγει αὐτοῖς·

λάβετε πνεῦμα ἅγιον·

23ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας ἀφέωνται αὐτοῖς,

ἄν τινων κρατῆτε κεκράτηνται.

24Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα,

ὁ λεγόμενος Δίδυμος,

οὐκ ἦν μετ‘ αὐτῶν

öὅτε ἦλθεν Ἰησοῦς.

25ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί·

ἑωράκαμεν τὸν κύριον.

ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς·

ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων

καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων

καὶ βάλω μου τὴν χεῖρα εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ,

οὐ μὴ πιστεύσω.

26Καὶ μεθ‘ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ

καὶ Θωμᾶς μετ‘ αὐτῶν.

ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων

καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον

καὶ εἶπεν·

εἰρήνη ὑμῖν.

27εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ·

φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε

καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου

καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου

καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου,

καὶ μὴ γίνου ἄπιστος

ἀλλὰ πιστός.

28ἀπεκρίθη Θωμᾶς

καὶ εἶπεν αὐτῷ·

ὁ κύριός μου

καὶ ὁ θεός μου.

29λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς·

ὅτι ἑώρακάς με πεπίστευκας;

μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες

καὶ πιστεύσαντες.
(more…)

5. Juli 2017

Uni Hd: Joh 20,4-18

Zusam­men­fas­sung vom 03.07.

Das Semi­nar besprach 20,4-18, den Lauf Petrus’ und des Schü­lers, den Jesus lieb­te, zum Grab – und die Erschei­nung des „Auf­ge­stan­de­nen“ vor Maria Mag­da­le­na bzw. aus Mag­da­la. Das sieht seg­men­tiert so aus:

3ξλθεν ον Πτρος

κα λλος μαθητς

κα ρχοντο ες τ μνημεον.

4τρεχον δ ο δο μο·

κα λλος μαθητς προδραμεν τχιον το Πτρου

κα λθεν πρτος ες τ μνημεον,

5κα παρακψας

βλπει κεμενα τ
θνια,

ο μντοι εσλθεν.

6ρχεται ον κα Σμων Πτρος κολουθν ατ

κα εσλθεν ες τ μνημεον,

κα θεωρε τ
θνια κεμενα,

7κα τ σουδριον,


ν π τς κεφαλς ατο,

ο μετ τν θονων κεμενον


λλ χωρς ντετυλιγμνον ες να τπον.

τε ον εσλθεν κα
λλος μαθητς


λθν πρτος ες τ μνημεον

κα εδεν κα
πστευσεν·

9οδπω γρ δεισαν τν γραφν


τι δε ατν κ νεκρν ναστναι.

10πλθον ον πλιν πρς ατος ο μαθητα.

11Μαρα δ εστκει πρς τ μνημείῳ
ξω κλαουσα.

ς ον κλαιεν,

παρκυψεν ες τ μνημεον

12κα θεωρε δο γγλους ν λευκος καθεζομνους,

να πρς τ κεφαλ

κανα πρς τος ποσν,

που κειτο τ σμα το
ησο.

13κα λγουσιν ατ
κενοι·

γναι,

τ κλαεις;

λγει ατος τι

ραν τν κριν μου,

κα οκ οδα πο
θηκαν ατν.

14Τατα εποσα

στρφη ες τ πσω

κα θεωρε τν ησον σττα

κα οκ δει τι ησος στιν.

15λγει ατ ησος·

γναι,

τ κλαεις;

τνα ζητες;

κενη δοκοσα

τι κηπουρς στιν

λγει ατ·

κριε,

ε σ βστασας ατν,

επ μοι πο
θηκας ατν,

κγ ατν ρ.

16λγει ατ ησος·

Μαριμ.

στραφεσα κενη λγει ατ βραϊστ·

ραββουνι,

λγεται

διδσκαλε

17λγει ατ ησος·

μ μου πτου,

οπω γρ ναββηκα πρς τν πατρα·

πορεου δ πρς τος δελφος μου

κα επ ατος·

ναβανω πρς τν πατρα μου

κα πατρα μν

κα θεν μου

κα θεν μν.

18ρχεται Μαριμ Μαγδαλην
γγλλουσα τος μαθητας τι

ἑώρακα τν κριον,

κα τατα επεν ατ.
(more…)