Zum Inhalt springen


Alltag und Philosophie - Im Alltag liegen Weisheit und Liebe verborgen …


16. November 2017

Zusammenfassung vom 13.11. (Uni Hd)


17    1aα Ταῦτα ελάλησεν Ἰησοῦς

aβ καὶ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν

aγ εἶπεν·

b πάτερ,

cα ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ·

cβ δόξασόν σου τὸν υἱόν,

d ἵνα ὁ υἱὸς δοξάσῃ σέ,

2a καθὼς ἔδωκας αὐτῷ ἐξουσίαν πάσης σαρκός,

b ἵνα πᾶν ὃ δέδωκας αὐτῷ δώσῃ αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον.

αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωὴ

β ἵνα γινώσκωσιν σὲ τὸν μόνον ἀληθινὸν θεὸν

γ καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν.

ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς τὸ ἔργον τελειώσας

β ὃ δέδωκάς μοι

γ ἵνα ποιήσω·

5a καὶ νῦν δόξασόν με σύ,

b πάτερ,

cα παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ

cβ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί.

    6aα Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις

aβ οὓς ἔδωκάς μοι ἐκ τοῦ κόσμου.

bα σοὶ ἦσαν κἀμοὶ αὐτοὺς ἔδωκας

bβ καὶ τὸν λόγον σου τετήρηκαν.

νῦν ἔγνωκαν

β ὅτι πάντα ὅσα δέδωκάς μοι παρὰ σοῦ εἰσιν·
(more…)

8. November 2017

Zusammenfassung vom 06.11.(Uni Hd)


Der seg­men­tier­te Text ab 3,15 befin­det sich hier.
Wir erör­ter­ten das Pro­blem der κρίσις in Bezug zur rezi­pier­ten Men­schen­sohn-Seman­tik der syn­op­ti­schen Evan­ge­li­en und nah­men Mk 13,24-27 zur Kennt­nis. Was den Lei­dens- und Ster­bens­as­pekt des Men­schen­sohns angeht, haben wir dass schon mit der Rede vom „Erhöht­wer­den“ wahr­ge­nom­men (3,14). Eben­so sahen wir in 1,18, dass der Auf­er­ste­hungs­as­pekt mit der Rück­kehr zum Vater ver­bun­den ist. Anders aber ver­hält es sich mit den kos­mi­schen Kata­stro­phen, die der Wie­der­kunft zum Gericht vor­aus­ge­hen. Zudem wird das Kom­men des Lichts als Gericht ver­stan­den. (more…)

1. November 2017

Joh 3,1-16 (Uni Hd)

Die Übung über­setz­te den seg­men­tier­ten Text Joh 3,1-16 und besprach zuvor Pro­ble­me ins­be­son­de­re von 1,18.

3 1a Ἦν δὲ ἄνθρωπος ἐκ τῶν Φαρισαίων,

b Νικόδημος ὄνομα αὐτῷ,

c ἄρχων τῶν Ἰουδαίων·

2 aα οὗτος ἦλθεν πρὸς αὐτὸν νυκτὸς

aβ καὶ εἶπεν αὐτῷ·

b ῥαββί,

c οἴδαμεν

dα ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐλήλυθας διδάσκαλος·

dβ οὐδεὶς γὰρ δύναται ταῦτα τὰ σημεῖα ποιεῖν

dγ ἃ σὺ ποιεῖς,

e ἐὰν μὴ ᾖ ὁ θεὸς μετ‘ αὐτοῦ.

3 a ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ·

b ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι,

c ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν,

d οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.

4 a Λέγει πρὸς αὐτὸν [ὁ] Νικόδημος·

b πῶς δύναται ἄνθρωπος γεννηθῆναι γέρων ὤν;

cα μὴ δύναται εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ δεύτερον εἰσελθεῖν

cβ καὶ γεννηθῆναι;

5 a ἀπεκρίθη Ἰησοῦς·

b ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι,

c ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος,

d οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.

6 a τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστιν,

b καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν.

7 α μὴ θαυμάσῃς

β ὅτι εἶπόν σοι

γ δεῖ ὑμᾶς γεννηθῆναι ἄνωθεν.

8 aα τὸ πνεῦμα ὅπου θέλει πνεῖ

aβ καὶ τὴν φωνὴν αὐτοῦ ἀκούεις,

bα ἀλλ‘ οὐκ οἶδας πόθεν ἔρχεται

bβ καὶ ποῦ ὑπάγει·

c οὕτως ἐστὶν πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ πνεύματος.

9 aα Ἀπεκρίθη Νικόδημος

aβ καὶ εἶπεν αὐτῷ·

b πῶς δύναται ταῦτα γενέσθαι;

10 aα ἀπεκρίθη Ἰησοῦς

aβ καὶ εἶπεν αὐτῷ·

bα σὺ εἶ ὁ διδάσκαλος τοῦ Ἰσραὴλ

bβ καὶ ταῦτα οὐ γινώσκεις;11 aα ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι

aβ ὅτι ὃ οἴδαμεν λαλοῦμεν

aγ καὶ ὃ ἑωράκαμεν μαρτυροῦμεν,

b καὶ τὴν μαρτυρίαν ἡμῶν οὐ λαμβάνετε.

12 a εἰ τὰ ἐπίγεια εἶπον ὑμῖν καὶ οὐ πιστεύετε,

b πῶς ἐὰν εἴπω ὑμῖν τὰ ἐπουράνια πιστεύσετε;

13 aα καὶ οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν

aβ εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς,

b ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου.
(more…)

25. Oktober 2017

Joh 1,4-18 (Uni Hd 23.10.)

Der Übung gelang es Joh 1,4-18 zu über­set­zen und wich­ti­ge Aspek­te von 1,1-14 zu ver­ste­hen. Seg­men­tiert sieht der Text so aus:

4 a ν ατ ζων,

b κα ζων τ φς τν νθρπων·

5 a κα τ φς ν τ σκοτίᾳ φανει,

b κα σκοτα ατ ο κατλαβεν.

6 a γνετο νθρωπος,

b πεσταλμνος παρ θεο,

c νομα ατωννης·

7 aα οτος λθεν ες μαρτυραν

aβ να μαρτυρσ περ το φωτς,

b να πντες πιστεσωσιν δι‘ ατο.

8 a οκ ν κενος τ φς,

b λλ‘ να μαρτυρσ περ το φωτς.

9 a ν τ φς τληθινν,

b φωτζει πντα νθρωπον,

c ρχμενον ες τν κσμον.

10 a ν τ κσμν,

b       κα κσμος δι‘ ατογνετο,

c        κα κσμος ατν οκ γνω.

11 a ες τδια λθεν,

b       κα οδιοι ατν ο παρλαβον.

12 a σοι δλαβον ατν,

b      δωκεν ατος ξουσαν τκνα θεο γενσθαι,

c       τος πιστεουσιν ες τνομα ατο,

13 a ο οκ ξ αμτων

b       οδκ θελματος σαρκς

c         οδκ θελματος νδρς

d          λλ‘ κ θεογεννθησαν.

14 aα Κα λγος σρξ γνετο

aβ       κασκνωσεν ν μν,

b          καθεασμεθα τν δξαν ατο,

c           δξαν ς μονογενος παρ πατρς,

d            πλρης χριτος καληθεας.

15 aα ωννης μαρτυρε περ ατο

aβ        κα κκραγεν λγων·

b           οτος ν ν επον·

c            πσω μου ρχμενος μπροσθν μου γγονεν,

d           τι πρτς μου ν.

16 aα τι κ το πληρματος ατομες πντες λβομεν

aβ       κα χριν ντ χριτος·

17 a τι νμος δι Μωϋσως δθη,

b       χρις καλθεια διησο Χριστοἐγένετο.

18 a Θεν οδες ἑώρακεν πποτε·

bα     μονογενς θες ν ες τν κλπον το πατρς

bβ      κενος ξηγσατο.

Die Teilnehmer/innen waren sehr enga­giert, es ergab sich eine inten­si­ve und erfreu­li­cher­wei­se kon­tro­ver­se Sach­dis­kus­si­on.

(more…)

17. Oktober 2017

Griechische Lektüre und Exegese des Johannesevangeliums (Uni Hd)

 


Zusammenfassung vom 16.10.2017

Geplant ist, dass jeden Mitt­woch­abend spä­tes­tens eine Zusam­men­fas­sung der Sit­zung am Mon­tag­nach­mit­tag hier steht.

 

M. E. ist es wesent­lich, dass Sie ein sinn­li­ches Ver­hält­nis zum Text bekom­men. Wir muss­ten dazu frü­her den grie­chi­schen Text per Hand abschrei­ben. Wich­tig ist auch, dass Sie den Text hören, also für sich laut vor­le­sen. Denn die Lese­kom­pe­tenz war unter 20 %, sodass die Tex­te im Got­tes­dienst o. Ä. vor­ge­le­sen wur­den. Die rhe­to­ri­sche Gestal­tung der Tex­te zeigt das – und man/frau kann die­se mit Übung hören.
(more…)

1. Februar 2017

Griechische Lektüre usf. (Uni Hd)

Die Sit­zung ver­such­te, sich anhand von Joh 8,37ff über das Ver­hält­nis des Johan­nes­evan­ge­li­ums zum Juden­tum klar zu wer­den. Der Text wur­de aus­ge­wählt, weil Tei­le von ihm bei der Ein­wei­sung von jüdi­schen Bürger/inne/n in Lager 1938ff geäu­ßert wur­den. Daher bezieht sich der „Antijudaismus“-Diskurs seit den 1980er Jah­ren auch auf die­sen Text. Denn in die­ser Zeit setz­te sich im libe­ra­len Pro­tes­tan­tis­mus die Ein­sicht durch, dass auch das Chris­ten­tum Ver­ant­wor­tung für die Ermor­dung der euro­päi­schen Juden zu über­neh­men habe. Dass es in kon­ser­va­ti­ven Grup­pie­run­gen, wie sie in der AfD agie­ren, aktiv anders gese­hen wird, ist eben­falls sicher.
Seg­men­tiert sieht der Text so aus:
37Οἶδα ὅτι σπέρμα Ἀβραάμ ἐστε·
ἀλλὰ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι,
ὅτι ὁ λόγος ὁ ἐμὸς οὐ χωρεῖ ἐν ὑμῖν.

38ἃ ἐγὼ ἑώρακα παρὰ τῷ πατρὶ λαλῶ·
καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς ποιεῖτε.

39Ἀπεκρίθησαν
καὶ εἶπαν αὐτῷ·
ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀβραάμ ἐστιν.
λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς·
εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε,
τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ἐποιεῖτε·

40νῦν δὲ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι ἄνθρωπον
ὃς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληκα
ἣν ἤκουσα παρὰ τοῦ θεοῦ·
τοῦτο Ἀβραὰμ οὐκ ἐποίησεν.

41ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ὑμῶν.
Εἶπαν [οὖν] αὐτῷ·
ἡμεῖς ἐκ πορνείας οὐ γεγεννήμεθα,
ἕνα πατέρα ἔχομεν τὸν θεόν.
42εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς·
εἰ ὁ θεὸς πατὴρ ὑμῶν ἦν
ἠγαπᾶτε ἂν ἐμέ,
ἐγὼ γὰρ ἐκ τοῦ θεοῦ ἐξῆλθον
καὶ ἥκω· (more…)

26. Januar 2017

Griechische Lektüre usf. (Uni Hd)

Chris­tus als Pan­to­kra­tor

Die Sit­zung befass­te sich mit Tex­ten des Brot­ka­pi­tels Joh 6 und dem Beginn der Apo­ka­lyp­se des Johan­nes. Seg­men­tiert sieht das so aus:

Joh 6,30  Εἶπον οὖν αὐτῷ·
τί οὖν ποιεῖς σὺ σημεῖον,
ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμέν σοι;
τί ἐργάζῃ;
31οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ,
καθώς ἐστιν γεγραμμένον·
• ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ*
• ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν.*
32εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς·
ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν,
οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ,
ἀλλ’ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν·
33ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ
καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ.
34εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν·
κύριε,
πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον.
35εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς·
ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς·
ὁ ἐρχόμενος πρὸς ἐμὲ οὐ μὴ πεινάσῃ,
καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσει πώποτε.
36Ἀλλ’ εἶπον ὑμῖν
ὅτι καὶ ἑωράκατέ [με]
καὶ οὐ πιστεύετε.
37πᾶν ὃ δίδωσίν μοι
ὁ πατὴρ πρὸς ἐμὲ ἥξει,
καὶ τὸν ἐρχόμενον πρὸς ἐμὲ
οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω,
38ὅτι καταβέβηκα ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ
οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν
ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με.
39τοῦτο δέ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με,
ἵνα πᾶν ὃ δέδωκέν μοι μὴ ἀπολέσω ἐξ αὐτοῦ,
ἀλλ’ ἀναστήσω αὐτὸ [ἐν] τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.
40τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου,
ἵνα πᾶς ὁ θεωρῶν τὸν υἱὸν καὶ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον,
καὶ ἀναστήσω αὐτὸν ἐγὼ [ἐν] τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.

(more…)

16. Januar 2017

Griechische Lektüre und Exegese des Johannesevangeliums (Uni Hd)

Wir über­setz­ten Joh 2,1-12 und Joh 8,1-11, nach der alten form­ge­schicht­li­chen Betrach­tung eine Wun­der­erzäh­lung und ein Streit­ge­spräch. Heu­te bezieht man die seit der Rhe­to­rik des Aris­to­te­les übli­chen Gat­tungs­be­zeich­nun­gen für rhe­to­risch ver­wen­de­te Klein­g­at­tun­gen ein, dann han­delt es sich um einen Mythos und eine Chrie. Bei­de Tex­te führ­ten in der Übung zu ange­reg­ten Erör­te­run­gen.
Seg­men­tiert sieht das so aus:

 

21Καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ γάμος ἐγένετο ἐν Κανὰ τῆς Γαλιλαίας,

καὶ ἦν ἡ μήτηρ τοῦ Ἰησοῦ ἐκεῖ·
2 ἐκλήθη δὲ καὶ ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὸν γάμον.
3 καὶ ὑστερήσαντος οἴνου
λέγει ἡ μήτηρ τοῦ Ἰησοῦ πρὸς αὐτόν·
οἶνον οὐκ ἔχουσιν.
4 [καὶ] λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς·
τί ἐμοὶ καὶ σοί,
γύναι;
οὔπω ἥκει ἡ ὥρα μου.
5 λέγει ἡ μήτηρ αὐτοῦ τοῖς διακόνοις·
ὅ τι ἂν λέγῃ ὑμῖν ποιήσατε.
6 ἦσαν δὲ ἐκεῖ λίθιναι ὑδρίαι ἓξ κατὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν Ἰουδαίων κείμεναι, … χωροῦσαι ἀνὰ μετρητὰς δύο ἢ τρεῖς.
7 λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς·
γεμίσατε τὰς ὑδρίας ὕδατος.
καὶ ἐγέμισαν αὐτὰς ἕως ἄνω.
8 καὶ λέγει αὐτοῖς·
ἀντλήσατε νῦν
καὶ φέρετε τῷ ἀρχιτρικλίνῳ·
οἱ δὲ ἤνεγκαν.
9 ὡς δὲ ἐγεύσατο ὁ ἀρχιτρίκλινος τὸ ὕδωρ οἶνον γεγενημένον
καὶ οὐκ ᾔδει πόθεν ἐστίν,
οἱ δὲ διάκονοι ᾔδεισαν οἱ ἠντληκότες τὸ ὕδωρ,
φωνεῖ τὸν νυμφίον ὁ ἀρχιτρίκλινος
10 καὶ λέγει αὐτῷ·
πᾶς ἄνθρωπος πρῶτον τὸν καλὸν οἶνον τίθησιν
καὶ ὅταν μεθυσθῶσιν τὸν ἐλάσσω·
σὺ τετήρηκας τὸν καλὸν οἶνον ἕως ἄρτι.
11 Ταύτην ἐποίησεν ἀρχὴν τῶν σημείων ὁ Ἰησοῦς ἐν Κανὰ τῆς Γαλιλαίας
καὶ ἐφανέρωσεν τὴν δόξαν αὐτοῦ,
καὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ.
12 Μετὰ τοῦτο κατέβη εἰς Καφαρναοὺμ αὐτὸς καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ …

(more…)

11. Januar 2017

Zwischenhalt (Griechische Lektüre und Exegese des Johev [Uni Hd])

Die Teilnehmer/innen wünsch­ten fol­gen­des Abschluss­pro­gramm:

16.01.                Joh 2,1-12; 8,1-11

23.01.                6,30-52 (Vor­schlag für die Über­set­zung, das gesam­te Kapi­tel auf Deutsch lesen).

30.01.                8,37-59 (Vor­schlag für die Über­set­zung, den Rest ab 8,12 auf Deutsch lesen).

07.02.                ???

Die Vor­schlä­ge wer­den abge­stimmt.

Die Sit­zung arbei­te­te vor allem an einer Bün­de­lung des bis­lang Über­setz­ten. Eben­so wur­den Ein­lei­tungs­fra­gen und theo­lo­gi­sche Fra­gen erör­tert.

Es ist wohl die leich­tes­te Annah­me, dass Joh sich mit den drei syn­op­ti­schen Evan­ge­li­en aus­ein­an­der­setzt, z. B. 20f zei­gen, dass Jesus in Jeru­sa­lem und Gali­läa erscheint. (more…)

30. Dezember 2016

Griechische Lektüre und Exegese des Johannesevangeliums

Dem Semi­nar gelang es, Kap. 21 ganz zu über­set­zen. Seg­men­tiert sieht das so aus:

 

211Μετὰ ταῦτα ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν πάλιν ὁ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς

ἐπὶ τῆς θαλάσσης τῆς Τιβεριάδος·

ἐφανέρωσεν δὲ οὕτως.

2Ἦσαν ὁμοῦ Σίμων Πέτρος

καὶ Θωμᾶς

ὁ λεγόμενος Δίδυμος

καὶ Ναθαναὴλ

ὁ ἀπὸ Κανὰ τῆς Γαλιλαίας

καὶ οἱ τοῦ Ζεβεδαίου

καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο.

3λέγει αὐτοῖς Σίμων Πέτρος·

ὑπάγω ἁλιεύειν.

λέγουσιν αὐτῷ·

ἐρχόμεθα καὶ ἡμεῖς σὺν σοί.

ἐξῆλθον

καὶ ἐνέβησαν εἰς τὸ πλοῖον,

καὶ ἐνἐκείνῃ τῇ νυκτὶ ἐπίασαν οὐδέν.

4Πρωΐας δὲ ἤδη γενομένης ἔστη Ἰησοῦς εἰς τὸν αἰγιαλόν,

οὐ μέντοι ᾔδεισαν οἱ μαθηταὶ

ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν.

5λέγει οὖν αὐτοῖς [ὁ] Ἰησοῦς·

παιδία,

μήτι προσφάγιον ἔχετε;

ἀπεκρίθησαν αὐτῷ·

οὔ.

6ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς·

βάλετε εἰς τὰ δεξιὰ μέρη τοῦ πλοίου τὸ δίκτυον,

καὶ εὑρήσετε.

ἔβαλον οὖν,

καὶ οὐκέτι αὐτὸ ἑλκύσαι ἴσχυον ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἰχθύων.

7λέγει οὖν ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος

ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς τῷ Πέτρῳ·

ὁ κύριός ἐστιν.

(more…)